Libië

Libië

Het gesloten boek van Afrika

Jarenlang was Libië voor reizigers ontoegankelijk. Sinds aan dat tijdperk een einde is gekomen kunnen avontuurlijke reizigers kennismaken met de schatten van dit grote, onbekende land. Dit is echt een reis voor mensen met een pioniersgeest. Hoewel de voorzieningen goed zijn, zijn de Libiërs zelf nog weinig gewend aan bezoek van buitenlanders. Daar staat tegenover dat je het land nog in al zijn oorspronkelijkheid gaat zien. In Libië bezoek je schitterende Klassieke kuststeden, zoals Cyrene en natuurlijk Leptis Magna. In het berglandschap in het achterland van Tripoli bezoek je mooie berberstadjes. Je bezoekt Ghadames, een prachtige woestijnstad die eeuwenlang op de karavaanroute lag. Deze, door Touaregs bevolkte, stad staat vanwege de kenmerkende architectuur op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Daarnaast trek je ook diep de Sahara in, die zo kenmerkend is voor het land. Tijdens een zesdaagse tocht leer je de woestijn van heel dichtbij kennen. Wie zich de Sahara voorstelt als een grote zandbak komt bedrogen uit. Temidden van de enorme zandduinen liggen sprookjesachtige groene en rode meertjes verborgen en je zult omringd zijn door woeste bergen met prehistorische rotstekeningen. Omdat het land hier erg onherbergzaam is, rijden we er met landrovers doorheen en laten we ons begeleiden door professionele gidsen. We zetten onze tenten ver van de bewoonde wereld op, en een kok bereidt onze maaltijden. Een verblijf in de bruisende hoofdstad Tripoli maakt deze reis door Libië compleet.

Dag tot dag programma

Dag 1 Vlucht naar Tripoli

Vandaag vertrek je met Lufthansa uit Amsterdam en vlieg je naar Tripoli, waar onze reis begint.

Dag 2 Tripoli, vrije dag

Een eerste dag in Tripoli biedt je de gelegenheid deze stad op je gemak te verkennen. Tripoli is een mooie stad met veel oude elementen. De stad is altijd behoorlijk rijk geweest en de oude medina, die al dateert van voor de Romeinse tijd, is dan ook bijzonder mooi opgebouwd en onderhouden. Hij is omgeven door een oude hoge muur, waarin verschillende toegangspoorten liggen. Nauwe steegjes en doodlopende weggetjes bepalen hier het straatbeeld. Het moderne Tripoli is een echte groeistad vol verkeer en rechte straten. De Tripolitanen bestaan uit een kosmopolitische mix van Libiërs, Sudanezen, Egyptenaren en Afrikanen. De meeste sporen uit de Italiaanse tijd zijn na de revolutie verwijderd. Toch is beslist ook het nieuwe deel interessant voor een wandeling. Breng zeker een bezoek aan de soukhs. Er zijn er verschillende, zoals de goudsoukh of de soukh waar je medicinale kruiden kunt kopen. Een tijd lang waren de soukhs van Tripoli gesloten en werden ze vervangen door supermarkten. In de praktijk bleek dit echter al snel niet te werken en werden de soukhs gelukkig heropend.

Dag 3 Vlucht Tripoli - Benghazi

Van Tripoli vlieg je vandaag naar Benghazi, de tweede stad qua grootte van het land. Benghazi is bepaald geen mooie stad maar wel erg modern. Je krijgt hier dan ook een goed beeld van de ontwikkeling die Libië doormaakt. Zeker nadat de laatste jaren de grote leider Khadaffi zich soepeler opstelt is het land in de vaart der volkeren opgenomen.

Dag 4 Benghazi - Al Bayda

Onderweg naar Al Bayda maak je een paar interessante stops. Vlakbij Benghazi liggen de ruïnes van het oude Ptolemaïs, dat in de derde eeuw voor Christus de hoofdstad van Cyrenia werd. De vele slanke pilaren van de stad steken prachtig af bij het blauw van de zee. Bij Qsar Libya ligt een Byzantijns fort dat een bezoek waard is, maar er staat ook een goed museum. Daarin zijn 50 mozaïeken te bezichtigen die in 1958 door een Fransman werden opgegraven. Oorspronkelijk hebben ze de vloer van een Byzantijnse kerk gesierd, en ze zijn werkelijk prachtig gaaf onder de grond vandaan gekomen. We nemen rustig de tijd om hier alles goed te bekijken. Je bereikt Al Bayda in de loop van de middag. Deze stad ligt in de vruchtbare Jebel Akhdar, de zogenaamde groene bergen.

Dag 5 Al Bayda, vrije dag

In de buurt van Al Bayda bevinden zich enkele interessante oude opgravingen, die je vandaag tijdens een excursie kunt bezoeken. Cyrene, waarnaar de provincie Cyrenia genoemd is, werd rond 630 v. Chr. door Griekse kolonisten gesticht. Vanuit Cyrene, dat al snel een welvarende stad werd, werden andere steden gesticht en vond uitbreiding van de Griekse kolonisatie plaats. De stad werd twee eeuwen lang door koningen geregeerd, tot Alexander de Grote hem annexeerde in zijn Hellenistische rijk. Tegenwoordig zijn in Cyrene nog de tempels van Zeus en Apollo te zien, evenals het oude forum en een stuk van de muur die de Romeinen later om de heen stad bouwden. Direkt aan zee en niet ver van Cyrene liggen de resten van Apollonia, eveneens een oude Griekse stad.

Dag 6 Al Bayda - Benghazi, vlucht naar Tripoli

’s Ochtends kun je nog wat in Al Bayda rondkijken. Later op de dag reis je naar Benghazi, vanwaar je met een binnenlandse vlucht naar Tripoli vliegt. Je verblijft in een zeer comfortabel hotel in het centrum.

Dag 7 Tripoli - Gharyan

In de loop van de ochtend reis je naar Gharyan. Onderweg ervaar je een heel nieuw landschap. Je trekt de Jebel Nafusa, het traditionele woongebied van Berbers in. Vroeger leefden de meeste Berbers aan de kust, maar zij werden hier door de Arabieren vandaan gedreven en trokken zich in deze bergen terug. Dankzij het isolement hier bleven tradities en taal goed bewaard. De Jebel Nafusa ligt hoger dan de rest van het land, zodat het hier koeler is. In de winter kan het er koud worden en zelfs sneeuwen! In dit berggebied liggen veel kleine berberdorpjes, die voornamelijk leven van de abrikozen en vijgenoogst. In Gharyan, waar je vannacht slaapt, tref je de karakteristieke holwoningen in de grond aan, die de Berbers moesten aanleggen tegen warmte en kou. Je vindt hier zowel holen die tot zo’n zes meter in de grond gegraven zijn als holen die in heuvels zijn gegraven, waarbij de heuvel zelf als muur dient.

Dag 8 Gharyan – Ghadames

Op weg naar Ghadames maak je stops in stadjes als Nalut en Kabaw, waar gigantische gefortificeerde burchten (‘ksour’) staan waarin het graan vroeger veilig beschermd werd tegen rovers. Veel huizen hebben prachtige decoraties en gietijzeren deuren. In Ghadames, een oasestad die, net zoals bijvoorbeeld Ghat, eeuwen lang op de karavaanroute lag, verblijf je in de moderne stad.

Dag 9 Ghadames, vrije dag

Je hebt een volle dag in Ghadames om op je gemak deze parel van de woestijn te bewonderen. Hier wonen veel Toearegs en de lokale architectuur is prachtig. De legende gaat dat een groep mannen te paard hier ooit op doorreis overnachtte, en water vond doordat een van de paarden met zijn hoef op de grond stampte. Daarop volgde al snel een permanente vestiging. Zeker is dat de bewoning van deze oase al stamt uit prehistorische tijd, en dat ook Byzantijnen en Romeinen hier woonden. Eeuwen lang, totdat de handel zich vanaf de 17e eeuw meer naar zee verplaatste, was Ghadames een zeer belangrijke stad op de karavanenroute door de Sahara. Vanuit het Afrika onder de Sahara werden goud, struisvogelveren (zeer in de mode in Europa), ivoor en slaven aangevoerd. In de stad ligt kun je nog steeds de oude slavenmarkt zien, waar meegevoerde slaven uit o.a. Sudan werden verhandeld. De handel in slaven heeft, in kleinere of grotere mate, nog voortgeduurd tot begin 20e eeuw! Tegenwoordig is er een modern Ghadames en het oude Ghadames, dat inmiddels grotendeels verlaten is. De oude huizen zijn ouderwets geworden en daarom vaak verruild voor een huis in de nieuwe stad. Daardoor is de oude stad op een unieke manier bewaard gebleven en onaangetast door de tijd. Overigens zijn de oorspronkelijke huizen nog steeds veel beter aangepast aan de hitte van het land, zodat hun eigenaars ‘s zomers vaak voor een aantal maanden terugkeren om deze periode op een draaglijke manier door te komen. Overdag bieden de dikke muren soelaas tegen de zon, ‘s avonds speelt het leven zich af op de dakterrassen. Je kunt urenlang dwalen door de schaduwrijke steegjes met hoge muren, witgekalkte lemen huizen en groen palmen.

Dag 10 Ghadames – Sabha

Vandaag staat een van onze langste reisdagen op het programma. Je laat de provincie Tripolitania achter je en gaat diep de woestijn in. Je reist over een goede asfaltweg, maar de afstand is groot en je moet er dan ook rekening mee houden dat je de hele dag onderweg bent. Het reisdoel is Sabha, de kleine hoofdstad van de provincie Fezzan, waar je in een hotel met mooi uitzicht overnacht.

Dag 11 Sabha – Germa

De Fezzan is qua natuur de mooiste provincie van Libië. Wat direct opvalt, is de enorme leegte en stilte, voor ons een bijzondere ervaring. ‘s Nachts zie je hier de mooiste sterrenhemels. Deze regio herbergt rotsige berglandschappen, enorme zandduinen, lieflijke palmoases en uitgestrekte kiezelvlakten. Hier en daar zie je kleine traditionele nederzettinkjes liggen. In deze provincie leven ook de bekende Toearegs. Germa is de moderne benaming voor het oude Gerama, de stad van de Garamanten. De Garamanten waren waarschijnlijk voorlopers van de Toearegs. Veel is er niet bekend over dit volk. Wel weten we dat ze landbouw bedreven. Volgens de Griekse schrijver Herodotus, die in de 5e eeuw voor Christus rondreisde en schreef, was het een ‘zeer talrijk volk’, dat met vierspannen en paarden jacht maakte op in de omgeving levende, snelvoetige holbewoners. Intrigerend is het zeker! Je kunt een bezoekje brengen aan het interessante museum, en ook de de ruïnes van het oude Gerama zijn de moeite waard. De fundamenten werden waarschijnlijk al zo’n 2000 jaar voor Christus gelegd, maar pas in de jaren ‘60 van de twintigste eeuw ontdekt.

Dag 12 Germa - Ghat

Je vervolgt je weg naar Ghat, een prachtige woestijnstad die vlakbij de grens met Algerije ligt, en het zuidelijkste puntje op onze reis. De architectuur van het oude centrum van Ghat is helemaal aangepast aan zijn omgeving. De huizen zijn gebouwd van gedroogde modder en palmhout en hebben dikke muren om de warmte buiten te houden. Vaak zijn ze mooi versierd met geometrische motieven. Soms zie je boven deurposten tekeningen in de vorm van een hoorn: het lokale symbool om het boze oog af te weren. Vroeger lag Ghat op de karavaanroute, die in de Sudan begon. Toearegs vervoerden zout, ivoor, slaven en goud over deze route, die uiteindelijk naar de kust en naar Marokko voerde. Oorspronkelijk was dit zelfs de enige permanente nederzetting van de nomadische Toearegs. Ook nu nog wonen er Toearegs in de oude binnenstad. Zij oefenen hier nog oude ambachten uit en dit is dè plek om mooie souvenirs aan te schaffen, zoals leerwerk en juwelen. Ghat ligt in de schaduw van het Akakous-gebergte en behalve dat het een indrukwekkend, oorspronkelijk stadje is, is het ook de uitvalsbasis voor tochten door de sublieme woestijn van de Fezzan.

Dag 13-18 Woestijntocht

Vandaag start onze zesdaagse tocht door een weergaloos stuk Sahara. Je rijdt in vierwiel aangedreven landrovers en we nemen uit Ghat alles mee wat we voor onze tocht nodig hebben, zoals voedsel en water. Onderweg zijn er immers alleen de natuur en de eenzaamheid en stuiten we hooguit af en toe op een kleine nederzetting van Toearegs. Je wordt begeleid door een gids die de woestijn en de lokale omstandigheden door en door kent. Het is immers niet de bedoeling dat we in deze onmetelijke woestenij verdwalen! Onze tocht kan per reis iets verschillen, en we zetten onze tenten neer waar het uitkomt. Wild kamperen is hier geen probleem. Je rijdt het Akakous-gebergte in, een grillig labyrint van rode bergen, hoge rotsen en gele zandduinen. De omgeving is schitterend, maar er is meer: in deze bergen zijn kort geleden prehistorische rotstekeningen teruggevonden. Deze getuigen ervan dat dit dorre, door de zon geteisterde, gebied vroeger de woonplaats moet zijn geweest van savannedieren als struisvogels, olifanten, leeuwen en giraffen. Zo wordt de geschiedenis ineens tastbaar! Ook portretteerden de schilders zichzelf met hun kuddes, met strijdwagens en rond het haardvuur. Je hebt de tijd om af en toe stukjes te wandelen, foto’s te nemen en de stilte tot je door te laten dringen. Het indrukwekkendst is deze unieke omgeving misschien wel rond schemertijd als de schaduwen langer worden en de sterren aan de hemel verschijnen. Alleen zo ver van de bewoonde wereld in het hart van de natuur zie je zoveel sterren fonkelen, waardoor het nooit honderd procent donker wordt. Ook ga je naar de legendarische Ubari-meren. Deze zijn gelegen in de gelijknamige, onherbergzame Ubari-zandduinen. De aanwezigheid van verschillende soorten algen heeft de meren onwerkelijke kleuren als groen en rood bezorgd. Onze maaltijden worden deze dagen door een kok klaargemaakt. Ze zijn noodzakelijkerwijs eenvoudig, maar zeer smakelijk. Na het eten kunnen we elkaar, net zoals de oudste bewoners van dit gebied, nog verhalen vertellen rond het kampvuur. Doorgaans zul je vroeg, met het donker naar bed gaan en ook vroeg weer opstaan. De Fezzan was in een niet al te grijs verleden het laatste stukje beschaafde wereld voordat ontdekkingsreizigers zich in ‘terra incognita’ waagden. Eén van de bekendere namen is die van de Nederlandse Alexine Tinne, een excentrieke wereldreizigster avant la lettre. Voorzien van een hoop dienstboden en spullen die haar comfort moesten waarborgen trok ze in de 19e eeuw de Fezzan in. Tussen Murzuq en Ghat werd haar karavaan echter overvallen en daarbij vond zij de dood. Tijdens deze tocht is er uiteraard geen sprake van comfort en zul je jezelf qua hygiëne enigszins moeten behelpen. Je zult flexibel moeten zijn en je aanpassen aan de omstandigheden. Daar staat tegenover dat je een bijna legendarisch, ongetemd natuurgebied bezoekt dat in geen enkel opzicht door de mens gereguleerd is. Een ervaring die je diep in je hart zult bewaren en altijd met je mee zult nemen. Onze woestijntocht eindigt in Sabha, waar je, na een verschonende en verkwikkende douche, kunt bijkomen en nagenieten van de tocht in een comfortabel hotel.

Dag 19 Sabha – Mizda

Vandaag reis je terug richting Tripoli. De reis noordwaarts gaat weer door het eindeloze woestijnlandschap. Aan het eind van de middag kom je aan in Mizda, een klein stadje waar het lokale leven zich in een rustig tempo voortsleept.

Dag 20 Mizda – Tripoli, via Leptis Magna

Vandaag reis je van Mizda naar Tripoli, maar uiteraard bezoek je eerst Leptis Magna. Leptis Magna is absoluut een hoogtepunt op onze reis. Wanneer de stad precies gesticht werd is niet bekend. Wel weten we dat de stad al sinds het begin van onze jaartelling bewoond werd door ongeveer 15.000 mensen. In 193 na Christus werd Septimius Severus, die hier geboren werd, keizer van Rome, en dat was voor Leptis Magna een keerpunt. Als keizer zag Septimius Severus er persoonlijk op toe dat de stad schitterend verfraaid werd door de beste architecten en kunstenaars uit die tijd. Zo werd Leptis Magna, behalve een belangrijke handelsstad, ook in esthetisch opzicht een hoogtepunt in de regio, en ook nu nog zie je er enorme hoeveelheden kostbaar marmer liggen. In de 5e eeuw na Christus werd de stad ingenomen door de Vandalen en daarna woonden er vooral Berbers. In de 11e eeuw werd de stad, als gevolg van continue aanvallen van buitenaf, permanent verlaten en langzaam door het woestijnzand overdekt. Tijdens het korte Italiaanse koloniale bewind werd hard gewerkt aan opgravingen en herstel. Voor de Italianen, die droomden van een herstel van het Romeinse rijk, was dit een echt prestigeproject. Er valt heden ten dage nog veel te zien in Leptis Magna en we zullen hier ruim de tijd voor nemen. Het oude forum staat nog overeind en je ziet nog precies waar vroeger straten hebben gelopen. Ook zijn er nog opvallend veel baden te zien, en tempels en een zeer gaaf amfitheater. Aan het eind van de middag kom je aan in Tripoli en ga je naar hetzelfde hotel in de stad als eerder tijdens de reis.

Dag 21 Tripoli, vrije dag

Een laatste dag in Tripoli biedt je de gelegenheid deze stad nog verder te verkennen. Tripoli beschikt over verschillende interessante musea, waaronder het archeologisch museum Jamahiriya, over de antieke geschiedenis van Libië. En er zijn vele moskeeën, zoals de zeer oude Naga moskee, die de moeite van een bezoek waard zijn. Natuurlijk kun je ook nog een bezoek brengen aan de souks, op zoek naar je laatste souvenirs uit dit unieke land. Een waterpijpje in een theehuis is ook een aanrader. In de oude stad liggen ook een paar Turkse badhuizen, waarvan er één uit de 16e eeuw dateert. Mannen en vrouwen kunnen hier op verschillende dagen baden, en het is de moeite waard om te checken of je vandaag misschien naar binnen kunt. Het verblijf in Tripoli vormt een welkome afsluiting van deze intensieve reis, zodat je op je gemak de vele indrukken nog even de revue kunt laten passeren en uitgerust de reis naar huis kunt beginnen.

Dag 22 Vlucht naar Nederland

In de loop van de ochtend vertrek je met Lufthansa terug naar Amsterdam.

Vervoer

Gedurende de hele reis hebben we een eigen airconditioned bus tot onze beschikking, m.u.v. tijdens de woestijntocht. Tijdens de woestijntocht rijden we zes dagen lang met vierwiel aangedreven landrovers.

Gezondheid

De gezondheidszorg in Libië is van wisselende kwaliteit. In de grotere steden is de gezondheidszorg die voor reizigers toegankelijk is, over het algemeen redelijk. Aangezien wij niet medisch bevoegd zijn en onderstaande adviezen in de loop van het jaar kunnen veranderen, raden wij je aan om ruim vier weken voor je vertrek de GGD in je regio te raadplegen voor de laatste informatie. Je kunt ook de Vaccinatielijn voor Reizigers (tel. 0900-9584), de Reiskliniek van het Haven Ziekenhuis in Rotterdam (tel. 0900-5034090) of je huisarts bellen. Tevens kun je de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering ‘www.lcr.nl’ bezoeken. Lees ook de folder 'Wijs op Reis' die je met de factuur krijgt mee gestuurd. Gebleken is, dat medische instanties sterk uiteenlopende tarieven voor vaccinaties hanteren. Door er enkele in je regio te bellen, kun je je misschien tientallen euro’s besparen. Sommige verzekeraars vergoeden vaccinaties en malariatabletten. Vaccinaties zijn niet verplicht. Over het algemeen wordt het volgende geadviseerd:

DTP (difterie, tetanus, polio)
Indien je eerder bent gevaccineerd (o.a. als kind) is één injectie per 10 jaar voldoende. Anders dien je voor vertrek twee DTP-injecties met ten minste vier weken tussentijd te halen en na zes maanden een derde. De beschermingsduur is 10 jaar.

Hepatitis A
Een vaccinatie geeft één jaar bescherming, en kun je het beste ongeveer twee weken voor vertrek halen. Na een tweede vaccinatie, die een half jaar of langer na de eerste gegeven wordt, is men minstens tien jaar beschermd.

Diarree
In de meeste gevallen geneest diarree met een dieet van lichtverteerbaar voedsel zoals witte rijst, toast en biscuit met slappe thee zonder suiker en magere bouillon. Tegen uitdroging dient ORS, een mengsel van zouten en suiker dat wordt opgelost in water. Bij aanhoudende diarree kan bijvoorbeeld op reisdagen loperamide gebruikt worden (Imodium, Diacure). Overleg hierover altijd met de reisbegeleiding. Deze middelen remmen de darmperistaltiek maar genezen niet, en vertragen zelfs de genezing. Grijp er niet te snel naar en gebruik het niet bij koorts, niet bij bloed of slijm in de ontlasting en niet langer dan 48 uur. Je kunt deze middelen zonder recept bij de drogist of apotheek verkrijgen. Diarree ontstaat vooral door besmet eten en drinken, oververmoeidheid of het drinken van (te) koud water.

Bronnen:
LCR (Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering), Protocollen Vaccinatie Buitenland.

Voedsel en water
Voedsel en water zijn in Libië soms minder betrouwbaar. Door je aan de volgende regels te houden, kun je de kans op een darminfectie beperken: was je handen altijd met water en zeep voor het eten en na gebruik van een toilet. Gekookt water en water dat in verzegelde flessen verkocht wordt kun je veilig drinken. Vermijd het drinken van leidingwater, en wees voorzichtig met het gebruik van ijsklontjes. Zorg, vooral in droge, hete gebieden, dat je voldoende vocht binnenkrijgt. Rauwkost en fruit dat al geschild is zijn niet altijd veilig, evenals ongekookte melk, ijs en rauwmelksekaas. Vlees en vis moeten goed gekookt of doorbakken zijn. Houd er verder rekening mee dat voedsel dat al lange tijd staat, zelfs als het gebakken of gekookt is, een welkome voedingsbodem is voor allerlei bacteriën. Je reisbegeleider zal je tijdens je reis zo goed mogelijk informeren over de kwaliteit van restaurantjes en voedsel en water.

EHBO
Tijdens onze reizen heeft de reisbegeleiding een beperkte set met middelen voor eerste hulp bij zich. Als je aan onze reizen deelneemt, wordt van je verwacht dat je zelf zaken meeneemt als pleisters, (steriele) gaasjes, middelen tegen blaren, jodium en medicijnen tegen veelvoorkomende klachten als hoofdpijn en darmklachten. Daarnaast zal een ieder voor zichzelf na moeten gaan of hij specifieke klachten of overgevoeligheden heeft. Neem in dit geval de hiervoor benodigde medicijnen mee, met eventueel je medisch paspoort. Onze reisbegeleiding heeft een eenvoudige eerste hulpcursus gevolgd en heeft over het algemeen praktische kennis van zaken met betrekking tot de gezondheid in ‘zijn’ land. Onze reisbegeleiding is echter niet bevoegd om medisch advies te geven. Raadpleeg in gevallen van twijfel dan ook een lokale arts.

Geld

Wij raden je aan om contant geld mee te nemen in US$. In Libië kun je met andere valuta namelijk moeilijk terecht en kun je ook niet pinnen, met een creditcard geld opnemen of traveller’s cheques inwisselen. Kijk voor de laatste mogelijkheden op www.mastercard.com onder 'ATM locator'. Je kunt contant geld tot € 750 per verzekeringsbewijs meeverzekeren bij de via Baobab Reizen af te sluiten reisverzekering. Het is niet aan te raden om in Nederland al geld te wisselen, aangezien de koers hier aanzienlijk ongunstiger is dan ter plaatse. De koers van de Libische dinar is moeilijk vast te stellen. De officiële koers is € 2 voor 1 Libische dinar, maar in feite berekenen verschillende banken in Libië verschillende koersen. Je kunt je, voordat je geld gaat inwisselen, het beste door de reisbegeleiding laten adviseren waar je dit het beste kunt doen.

Bagage

Aangezien we tijdens deze reis regelmatig van vervoermiddel wisselen, zijn koffers en rugzakken met een buitenframe onhandig bij het in- en uitladen. Tijdens de woestijntocht wordt onze bagage bovendien bovenop de landrovers vervoerd en daarbij leveren koffers grote problemen op. Houd er ook rekening mee dat je tussen bus en hotels meestal je eigen bagage zult dragen. Wij raden je dan ook aan niet meer dan 15 kg bagage mee te nemen in één of twee kleinere sporttassen, een plunjezak of een rugzak zonder frame. Het aanschaffen van een dure, grote rugzak is voor geen van onze reizen noodzakelijk. In de bagageruimte van veel lokale typen bussen zijn kleinere tassen eenvoudiger op te bergen dan grote. Eventuele fotoapparatuur valt buiten deze 15 kg.

Kleding

Qua kleding raden wij je aan je aan te passen aan de gebruiken en tradities van het land. Zowel mannen als vrouwen moeten er rekening mee houden dat men in moslimlanden als Libië korte broeken, korte rokken (boven de knie) en T-shirts zonder mouwen aanstootgevend vindt. Het is beter om lange broeken en T-shirts met korte of lange mouwen te dragen. Op het strand en in sommige toeristenplaatsjes kun je wel korte broeken en dergelijke dragen. Vrouwen raden wij ook aan een badpak te dragen in plaats van een bikini. Het contact met de lokale bevolking zal een stuk prettiger verlopen als je hier goed rekening mee houdt. In het algemeen kun je het beste lichte katoenen kleding meenemen. In de winter is ook een trui nodig aan te bevelen, en warme sokken en nachtkleding voor in de woestijn.

Fotografie en video

Bedenk bij het maken van foto's van mensen, dat ook wij het niet altijd prettig zouden vinden om in onze dagelijkse bezigheden te worden gefotografeerd. Dit geldt ook voor Libië. Daarnaast kent de islam in principe een verbod op het afbeelden van mensen. Neem enige discretie in acht en raadpleeg in geval van twijfel je reisbegeleider. Fotorolletjes zijn over het algemeen redelijk goed verkrijgbaar. Diafilms en videobanden zijn moeilijker te krijgen en vaak iets duurder dan in Nederland. Het is raadzaam foto- en diarolletjes en videofilms vanuit Nederland mee te nemen. De accu van een eventuele videocamera kun je in de meeste hotels opladen. Vergeet niet extra batterijen voor je camera mee te nemen.

Voltage

De spanning in Libië is 220 volt. Je kunt meestal Nederlandse stekkers gebruiken.

Reisdocumenten

Reisdocumenten voor Nederlanders en Belgen
Voor deze reis heb je een paspoort nodig dat nog 6 maanden geldig is bij terugkeer naar Nederland.
Voor een bezoek aan Libië heb je een visum nodig. Baobab moet voor deze reis een groepsautorisatie en een Arabische vertaling in je paspoort regelen. Dit wordt verzorgd in samenwerking met V&V Visumdienst en onze lokale agent. Het visum voor Libië kan daarom niet individueel of op een andere manier aangevraagd worden.
De totale kosten voor het visum voor Libië bedragen € 125 (visumkosten € 35, autorisatie-, vertaal- en administratiekosten € 90). Alle vermelde prijzen zijn onder voorbehoud van wijzigingen.
Meer informatie over visa kun je vinden op de website van V&V Visumdienst: www.visumdienst.nl.

Extra reistip: Wij raden je aan om een kopie van je paspoort mee op reis te nemen en deze apart te bewaren van je paspoort.

Communicatie

Je kunt meestal bellen of faxen vanuit de hotels, maar dit is vrijwel altijd duurder dan vanuit speciale telefoon- en faxwinkels, of met telefoonkaarten. De ontwikkeling op het gebied van moderne communicatiefaciliteiten als mobiele telefonie en internet gaat razendsnel. Voor het gebruik van een GSM-telefoon raden we je aan om je provider te raadplegen. In Libanon, Syrië en Jordanië zul je regelmatig internetcafé’s aantreffen. Houd er wel rekening mee dat de verbindingen soms erg traag zijn.

Reisbibliotheek

Reisliteratuur

• Libia, land van geschiedenis – W. van Vaerewijck
• Libya since independence – D. Vandewalle
• Desert encounter – K. Holmboe
• Libya – Polidori
• Wind, sand and stars – Exupery
• De pijn van de rietfluit – Jos Smeyers
• South from barbary – Justin Marozii (Libye)

Landkaarten

• Libya – ITMB 1:1.650.000
• Libya – Geoproject 1:3.500.000
• Libyen – World Mapping (Reise Knowhow) 1:2.000.000

Reisbenodigdheden

Naast de gebruikelijke reisbenodigdheden adviseren wij het volgende mee te nemen:
• schoenen waar je lekker mee wandelt
• lange rok
• blouse of T-shirt met lange mouwen
• T-shirts met korte mouwen
• warme trui (van oktober tot april)
• geldriem / buidel voor geld en papieren
• reservebatterij voor je camera
• lange broek
• zwemkleding
• sandalen/rubberen teenslippers om te baden of te douchen
• hoofdbedekking / zonnebril
• zonnebrandmiddel
• elementaire EHBO-spullen (zie kopje EHBO)
• insectenafweermiddel (met DEET)
• zaklantaarn
• handdoek voor in de woestijn
• lakenzak en slaapzak
• plastic zakken (voor vuile was of als bescherming tegen vocht en stof)
• vaccinatieboekje
• reiswekker
• dagrugzakje
• voor contactlensdragers: een bril, in verband met stof
• oordoppen
• universeel verloop stekker
• wasmiddel
• thermosfles
• zakmes

Klimaat

Hieronder vind je
de gemiddelde dagtemperaturen in °C

	CA	TR
jan	16	13
feb	18	14
mrt	21	17
apr	24	20
mei	29	23
jun	31	25
jul	32	28
aug	32	29
sep	29	27
okt	27	24
nov	23	19
dec	17	14

CA	= Cairo
TR	= Tripoli

Reisseizoen

Beide de landen die je bezoekt kennen een echt woestijnklimaat. Het regent zelden, en dan meestal heel kort. De meeste van die regenbuien beperken zich overigens tot de kust en het berggebied dat daarachter ligt. Hier heerst ‘s zomers een zeeklimaat met temperaturen van 25 à 30 graden Celsius. In het zuiden is het heet, met temperaturen die variëren van 35 tot 40 graden Celsius. Gelukkig is de lucht droog, zodat de warmte minder drukkend aanvoelt. In de zomer is de hitte in de woestijn van Libië bijna ondraaglijk, en daarom voeren wij deze reis dan niet uit. ‘s Winters kan het in hoger gelegen delen flink afkoelen. Houd er rekening mee dat het in de woestijn ‘s nachts ook sterk afkoelt.

Achtergronden

Als je maar één belangrijk kenmerk van Libië moet noemen, dan is het wel ‘droogte’. Ter illustratie: In Libië stroomt slechts één riviertje van maar twee kilometer lang. Het water is verder voornamelijk afkomstig uit onderaardse bronnen. Waar dit aan de oppervlakte komt, zijn oases ontstaan, waar allerlei fruitbomen gedijen, zoals dadels, abrikozen en vijgen. Ondanks de droogte is deze regio niet alleen altijd bewoond geweest, maar was zij, dankzij haar ligging aan de Middellandse Zee, ook politiek van groot belang. In Libië leefden oorspronkelijk woestijnvolken als de Numidiërs en de Garamanten. Het gebied werd verder zowel door de Grieken als de Romeinen overheerst. Zij lieten verschillende steden aan de kust na, en één van de Romeinse keizers, Septimius Severus, was zelfs uit Leptis Magna afkomstig. De Arabieren regeerden er tien eeuwen lang, totdat het land in de 16e eeuw werd ingelijfd in het Turkse, Ottomaanse Rijk. Het lege woestijnland met zijn nomadische stammen werd al die tijd grotendeels met rust gelaten, maar het belang van de kustroute werd door iedereen erkend, en men had deze graag in handen. Begin 18e eeuw vestigde de Turk Ahmad Karamanli, die dit deel van het Ottomaanse Rijk bestuurde, een onafhankelijke macht in Tripoli. Onder zijn bewind werd Tripoli een rijke handelsstad, waar overigens ook heel wat piraterij werd bedreven. In 1911 viel Italië Libië binnen. Weliswaar was er niet veel te halen, maar Italië was erop gebrand zijn eigen koloniën te hebben, en wilde met de verovering van Libië een link leggen met het Romeinse verleden. De Italiaanse aanwezigheid duurde niet lang. Het land moest zijn macht hier al tijdens de tweede wereldoorlog opgeven. In 1951 werd Libië een zelfstandig koninkrijk met een economie die vooral gebaseerd was op de export van oorlogsschroot. Toen er in 1959 olie werd ontdekt, werd Libië redelijk welvarend. Kolonel Khadaffi, hèt gezicht van Libië, kwam in 1969 aan de macht en ging als Arabische nationalist een antiwesterse koers varen. Sinds kort is dit echter veranderd. Het isolement is doorbroken, en buitenlanders mogen het land bezoeken, hoewel dit op individuele basis nog steeds vrijwel onmogelijk is. Bekend is misschien dat Khadaffi uit een traditionele berberclan afkomstig is. Hij stelt er nog altijd eer in om buitenlandse gasten in een traditionele tent te ontvangen. Berbers en Arabieren maken het grootste deel van de bevolking uit. Stammen en clans zijn gebaseerd op familieverbanden, en vormen een belangrijke basis van de samenleving. Vaak hebben zij zelfs hun eigen mythen en legenden. Tegenwoordig is de grootste godsdienst van het land de Soennitische Islam. Overblijfselen van culten voor de Islam spelen met name bij de Berber- en Toearegbevolking echter nog een belangrijke rol. De in Libië aanwezige Toearegs trekken heen en weer tussen Algerije, Libië en Niger. Wij zullen hen voornamelijk in de zuidelijke woestijn zien, waar de Sahara op haar mooist is. Hier zul je mannen gehuld zien gaan in de traditionele ‘litham’, de meestal blauwe sluier die zij vanaf hun 13e jaar dragen en die beschermt tegen zand en stof. De variatie in het landschap dat we hier bezoeken is enorm. Je zult hier niet alleen eindeloze zandvlaktes en duinen zien, maar ook ruige bergketens in een kleurenpalet van lichtbruin tot intens rood, en fel gekleurde meren. Uit de prehistorische rotstekeningen hier blijkt overigens dat het land niet altijd zo droog is geweest: Ooit liepen hier typische savannedieren als olifanten en luipaarden rond. Tegenwoordig trotseren kleine groepjes gazellen, stekelvarkens, woestijnvossen en jakhalzen de streek nog, evenals verschillende roofvogels. Een contrast hiermee vormt het bergachtige gebied van de Jebel Nafusa, waar het minder droog is en ‘s winters zelfs kan sneeuwen.