Myanmar

Myanmar

Langs gouden pagodes en drijvende tuinen

Exotisch, uniek en nog vrijwel onontdekt. Zo laat Myanmar, het vroegere Birma, zich het beste omschrijven. Hier kun je nog ervaren hoe het leven in zuidoost Azië een eeuw geleden was. Prachtige gouden tempels en mystieke pagodes zijn niet alleen fotogeniek, maar vormen ook indrukwekkende centra van religie en devotie. Op de markten gaan handgemaakte voorwerpen en geurige kruiden van de hand, terwijl op het betoverende Inle-meer ‘beenroeiers’ in actie zijn. Met zijn rijke en roerige verleden, ongerepte natuur en vriendelijke bevolking is Myanmar een land om nooit te vergeten.

Dag tot dag programma

Dag 1 Vertrek uit Nederland

Dag 2 Aankomst in Yangon (Rangoon)

Je komt aan op het vliegveld van Yangon, het vroegere Rangoon, waar je wordt opgehaald door de reisleid(st)er. Het hotel ligt in het centrum van de hoofdstad, een uitstekende uitvalsbasis om de stad beter te verkennen. De rest van de middag ben je verder vrij om te wennen aan het tijd- en klimaatverschil en om de stad te bekijken.
De kleurrijke en sfeervolle straten met de talloze theehuizen en de uitgestalde handelswaar geven een beeld van het dagelijkse Birmese leven en zijn op zich al een toeristisch hoogtepunt. Birmesen in hun longyis (sarongs), betelnoot kauwende (en spugende) mensen, kleine winkeltjes, vooroorlogse en moderne auto’s en bussen en mooie koloniale huizen geven de stad een unieke sfeer, die zo typerend is voor dit aantrekkelijke land. Yangon werd hoofdstad in 1885 en momenteel leven er ongeveer vier miljoen inwoners. Geen minuut zal je je vervelen in deze groene en schaduwrijke stad: te voet, met de taxi of de bus kan je de vele bezienswaardigheden bekijken. Bij voldoende belangstelling kan de reisleider excursies organiseren naar de diverse plaatsen. De hoogtepunten zijn de wereldberoemde Shwedagon Pagode, de 46 meter hoge Sule Pagode in het centrum van de stad, de 70 meter lange Liggende Boeddha Chauktatkyi, de Ngahtatgyi Paya (enorme, zittende ‘Vijf Verdiepingen Boeddha’), de aan de rivier liggende en met duizenden spiegeltjes bekleedde Botataung Pagode, de Kaba Aye Pagode (moderne pagode van de wereldvrede), de karakteristieke Bokyoke markt, China Town, Indian Town, de koninklijke boot Karaweik, het nationale museum en het mooi centraal gelegen binnenmeer Inya.

Dag 3-4 Yangon, vrije dag - nachtbus naar Mandalay

Deze dagen heb je gelegenheid om Yangon uitgebreid te verkennen. De grootste bezienswaardigheid en voor de Birmese boeddhisten de meest heilige plaats in het land is de schitterende Shwedagon Pagode. Volgens de legende is de Pagode meer dan 2500 jaar oud en gebouwd rondom enkele haren van Boeddha. De centrale pagode is bijna 100 meter hoog en geheel met bladgoud bedekt. Deze gigantische gouden pagode torent hoog boven de stad uit. Rondom deze pagode bevinden zich een uitgestrekt platform en wandelgalerijen die leiden langs honderden kleinere offerplaatsjes, schrijnen, tempeltjes en pagodes. Het hoofdplateau is te bereiken via één van de vier toegangspoorten waar de trappen beginnen. Eenmaal boven gekomen zul je ogen tekort komen om alles in je op te nemen. Het is prachtig om te zien hoe monniken en honderden gelovigen heel devoot bidden en bezig zijn met alle mogelijke rituele handelingen, zoals het offers brengen en het met water besprenkelen van de boeddhabeelden. Er wordt geofferd op de plaats die overeenkomt met de dag waarop men geboren is. Elk van de tempels op het hoofdplateau staan voor een dag van de week, een bijbehorende planeet en een dier. Gelovigen kopen blaadjes bladgoud om aan te bieden ter verrijking van de tempel: het goud wordt in mandjes gedaan die in een minuscule kabelbaan naar boven worden gehesen. De legende van de Pagode vertelt hoe de Boeddha acht haren aan twee broers gaf, om ze mee te nemen naar Myanmar om ze aldaar zorgvuldig te bewaren. Met hulp van de ‘nats’ (geesten) en de Koning vonden de broers de heuvel waar haren van een eerdere Boeddha bewaard waren. Deze heuvel werd uitverkoren om de Shwedagon Pagode te bouwen en de haren te herbergen. Sinds de oorspronkelijke bouw werd de Pagode vele malen vernieuwd en herbouwd en wordt hij jaarlijks opnieuw met bladgoud belegd. De ‘hti’(top), herbergt meer dan 5000 diamanten en men zegt dat de Pagode meer dan 53 m2 goud bevat. Je bent ongetwijfeld een hele poos in de Shwedagon Pagode te vinden.
De Sule Pagode torent 46 meter hoog boven het drukke verkeer uit en staat in het centrum van de stad. De Pagode staat naast het park Mahabandoola, waar je ‘s morgens vroeg Chinezen hun Tai Chi oefeningen kan zien doen. Men zegt dat deze Pagode meer dan 2000 jaar oud is, maar niemand die het echt weet. De Pagode is een drukke ontmoetingsplaats en is net als vele andere Pagodes een plaats, waar zich een groot deel van het dagelijkse leven afspeelt.
De Botataung Pagode is leuk gelegen nabij de Yangon rivier. Het bijzondere van de Pagode is dat hij aan de binnenkant voor een groot deel bekleed is met duizenden kleine spiegeltjes, zodat je het gevoel hebt in een doolhof rond te lopen. Naast de Pagode zie je vast straatventers die musjes verkopen, die je vervolgens vrij kunt laten en tegelijkertijd een wens kunt doen.
De zeventig meter lange Liggende Boeddha ‘Chaukhtatkyi’ is niet zo lang als de liggende Boeddha in Bago of Monywa, maar zeker zo indrukwekkend. De Boeddha is gelegen onder een metalen dak en omgeven door handenlezers en astrologen die je de toekomst kunnen voorspellen.
Het is leuk een bezoek te brengen aan de levendige Bogyoke-markt of wat te drinken in een van de vele ‘tea-shops’ waar je, gezeten aan lage tafeltjes, kunt genieten van het straatbeeld.
Aan het einde van dag 4 neem je de slaapbus naar Mandalay, met comfortabele, verstelbare stoelen. De bus heeft video of DVD films onderweg, maar gezien de grote voorliefde van Birmezen voor luidruchtige films is het meenemen van oordopjes voor de nachtbus geen overbodige luxe!

Dag 5 Aankomst in Mandalay, vrije dag

‘s Morgens kom je aan in Mandalay, de voormalige hoofdstad met een sfeer van een dorp, waar verkeer en westerse invloeden de laatste jaren in opkomst zijn. In en om Mandalay is bijzonder veel te bekijken en te doen, vandaar dat je hier een aantal dagen blijft. De meeste straten in het centrum hebben een nummer, zodat je je al snel gemakkelijk zult kunnen oriënteren. Dit culturele en religieuze centrum van ‘upper-Burma’ is mooi gelegen aan de Irrawady rivier en is de tweede grote stad van Myanmar. In de stad zijn fietstaxi’s (driewielers) of een eigen fiets het aangewezen middel om de centraler gelegen bezienswaardigheden te bekijken. Voorbeelden van enkele bezienswaardigheden zijn Mandalay Hill en de vele ambachtswerkplaatsen waar marmeren en houten boeddhabeelden en marionetten gemaakt worden.
Het markantste punt van de stad is de Mandalay Hill (230 meter hoog). Op deze heuvel staan diverse pagodes en tempels die met elkaar zijn verbonden door overdekte trappen en wandelgalerijen. In één van de tempels liggen drie beenderen van Boeddha, die ooit in Peshewar in Pakistan geweest zijn, maar naar Myanmar zijn verhuisd om ze in handen van Boeddhisten te geven. Er zijn vier toegangen tot de heuvel en bij één daarvan staan twee reusachtige witte standbeelden van leeuwen. Lopend over de trappen kom je langs verschillende pagodes en van boven af heb je een indrukwekkend uitzicht over de stad, de vele pagodes, het Mandalay-paleis en de Irrawaddy-rivier. Het is een prachtige plaats om de zonsondergang te bekijken. Aan de voet van Mandalay Hill staan een aantal mooie en interessante bouwwerken. De Kuthodaw Pagode stamt uit dezelfde tijd als het paleis en bevat het grootste boek ter wereld. Rondom de centrale stoepa staan 729 marmeren platen waarop leer van Boeddha, de Tripitaka, beschreven staat. Om de omvang van het werk te illustreren: op papier is dezelfde tekst gedrukt in 38 delen met elk 400 bladzijden!
Shwenandaw Kyaung is een prachtig houten klooster, ooit deel van het Mandalay fort. Het Birmese houtsnijwerk is een waar kunstwerk.
Een andere interessante plek in Mandalay is het paleis in het Mandalay fort. In 1857 liet Koning Mindon dit grote complex met grachten, paleis, wachttoren, tuinen en huizen voor zijn familie bouwen. Vanaf 1885 was het fort in handen van de Britten. Helaas is het oude, houten paleis tijdens de Tweede Wereldoorlog afgebrand, maar de enorme muren en de slotgracht zijn nog altijd indrukwekkend.
Het heiligste Boeddhabeeld van Myanmar is Mahamuni. Volgens de legende is dit het enige beeld waar Boeddha zelf voor heeft geposeerd. Het beeld wordt bezocht door pelgrims uit de hele wereld, is bijna vier meter hoog en is centimeters dik beplakt met bladgoud, zodat de oorspronkelijke contouren zijn verdwenen.
Naast de pagodes en tempels is er genoeg te beleven en te zien: de Zegyo markt, het leven langs de Irrawady rivier en niet te vergeten de oude ambachten, zoals de goudslagers, steenhouwers, beeldhouwers, houtsnijders, koper- en zilversmeden en katoen- en zijdewevers.

Dag 6 - 7 Mandalay, vrije dagen

Je vrije dagen in Mandalay kan je besteden aan een leuke dagexcursie naar één van de oude hoofdsteden. Je kunt een keuze maken uit Ava, Amarapura en Sagaing, naar Mingun of Maymyo. De meeste excursies duren een volle dag, dus je zult hieruit moeten kiezen.

Facultatieve excursie naar Ava, Amarapura en Sagaing
Sinds de val van Bagan hebben deze drie steden om de beurt als hoofdstad gefungeerd. In deze oude steden kun je opgravingen en historische bezienswaardigheden bezoeken, stille kloosters bekijken, door schilderachtige dorpjes lopen, met een beetje geluk in een paardenkoets rijden of bij de U-Bein-brug (in het regenseizoen) in een bootje varen. Het dichtstbijzijnde plaatsje is Amarapura, waar de teakhouten U-Bein-brug is gelegen. In het regenseizoen zijn de akkers overspoeld met water en alleen dan overspant de 1200 meter lange brug geen akkers maar water, het ondiepe Taungthaman meer. Aan beide kanten van de brug is het leuk om door de dorpjes te wandelen. Niet ver van de brug ligt het Mahagandayon klooster, dat wel 2000 monniken huisvest. Ava, dat vroeger Inwa heette, ligt iets verder verwijderd van Mandalay en is meer dan 400 jaar de hoofdstad van Myanmar geweest. Na verschillende belegeringen is het uiteindelijk in 1838 door een aardbeving verwoest. Binnen de oorspronkelijke stadsmuren zijn nog vele resten te vinden van oude boerderijen, dorpjes en de uitkijktoren van het paleis van de laatste koning van Ava, koning Bagyidaw. Op de Sagaing-heuvel liggen tientallen pagodes in een zeer pittoreske setting. Het is mogelijk de heuvel te beklimmen en van het mooie uitzicht te genieten. Vanaf 1315 was de stad gedurende een halve eeuw hoofdstad van de Shan. Tegenwoordig functioneert Sagaing als religieus centrum waar duizenden monniken en nonnen wonen, maar ook terecht kunnen in het ziekenhuis. In oktober en november worden er tijdens volle maan religieuze feesten gehouden.

Facultatieve excursie naar Mingun
De excursie naar Mingun neemt een halve dag in beslag. Mingun is een klein plaatsje aan de overkant van de Irrawady-rivier. Om er te komen maak je een mooie en ontspannende boottocht van ruim een uur. De boten vertrekken van de levendige kades waar het bedrijvige tafereel met havenarbeiders, handelaren en vissers een lust voor het oog is. In de droge tijd van het jaar staat het water van de Irrawady-rivier lager en wordt het zand van de zandbanken afgegraven en vervoerd met kleine bootjes. Reeds vanaf de boot zie je de imposante maar nooit afgebouwde Mingun Pagode. Dat wat ooit de grootste Pagode ter wereld had moeten worden, is door een reeks aardbevingen behoorlijk beschadigd. Wanneer je de trap van de Mingun Pagode beklimt heb je een mooi uitzicht over de omgeving. Een wandeling door het dorpje met een bezoek aan het lokale bejaardentehuis is een leuke ervaring.

Facultatieve excursie naar Maymyo (Pyin-Oo-Lwin)
Dit plaatsje ligt in de bergen ten noordoosten van Mandalay. De tocht gaat per lokale bus over een slechte weg in ongeveer 2,5 uur naar het op 1070 m hoogte liggende stadje. Het zeer aangename klimaat van Maymyo nodigt uit tot wandelen in de mooie omgeving. Ook kun je de botanische tuinen bezoeken, de markt verkennen of een interessante Chinese tempel bekijken. Een ritje met een paardenkoets door het stadje is een unieke ervaring. De excursie naar Maymyo neemt een hele dag in beslag.

Dag 8 Mandalay - Monywa, fac. excursie Hpo Win Daung Caves

Vandaag rijd je in een paar uur naar Monywa. Het eerste gedeelte van de weg voert door dorpen en langs tientallen Pagodes die over het landschap lijken uitgestrooid. Handelswaar is langs de straat uitgestald en venters proberen hun spullen luidkeels te slijten. Het dorpsleven gaat over in akkers waar altijd wel iemand aan het werk is. Langs een groot deel van de weg loopt een ossenkarrenspoor waarover je regelmatig tergend langzaam de ossen met hun vrachtjes ziet voortsjokken. De kaarsrechte silhouetten van de palmen die her en der verspreid staan en tegen de lucht afsteken is een mooi gezicht. Op weg naar Monywa bezoek je de kleurrijke en zeer bijzondere Thanboddhay Paya. Het is een groot tempelcomplex zoals dat nergens anders te vinden is. Wat vooral opvalt, zijn de bonte kleuren en de creatieve vormen die gebruikt zijn bij de bouw en niet te vergeten de hoeveelheid Boeddhabeelden, 582357 beelden in totaal! Vlakbij dit complex zie je een 90 meter lange liggende Boeddha, met daarnaast een klein museum en een grote tuin vol banyan-bomen waaronder een heel volk Boeddha’s zit. ‘s Middags kun je een facultatieve excursie naar de Hpo Win Daung Caves maken, die vanaf Monywa aan de overkant van de Chindwin rivier liggen. Met de boot steek je de rivier over, waarna je met de jeep verder rijdt naar de grotten, die genoemd zijn naar de alchemist U Hpo Win, die hier leefde. In de nissen vind je meer dan vierhonderdduizend uit de rotsen gehouwen beelden, waarvan sommige meer dan zes eeuwen oud zijn. In deze omgeving zijn resten gevonden van de ‘Pondaung mens’, die hier meer dan dertig miljoen jaar geleden geleefd zou hebben.

Dag 9 Monywa - Pakkoku - Bagan (Pagan)

Vandaag zet je de reis per eigen bus voort naar Pakkoku, vanwaar je verder reist per boot. In Pakkoku, waar weinig toeristen komen, heb je de tijd om het stadje met zijn vele winkeltjes en straatventers te verkennen. In deze plaats is veel nijverheid: hier worden de Birmese teenslippers, dieren van papier-maché gemaakt en dekens geweven. De huizen in het centrum zijn gebouwd van steen, maar de huizen in de buitenwijken zijn evenals de meeste huizen in andere Birmese dorpen gebouwd van hout en bamboe. Na de lunch stap je aan boord van de boot, die je in anderhalf uur over de Irrawady rivier naar Bagan brengt. Zittend op de boot trekt het adembenemende landschap aan je voorbij.

Dag 10 - 11 Bagan, vrije dagen

Je hebt twee volle dagen om Bagan te bekijken. Bij en in Bagan staan op een oppervlakte van ongeveer 40 km2 honderden pagodes verspreid, veelal uit de elfde tot de dertiende eeuw. Tezamen met de Borobodur en Angkor Wat vormen de Pagodes en tempels van Bagan één van de belangrijkste boeddhistische bouwwerken ter wereld en Bagan is dan ook terecht benoemd tot World Heritage Site. De stad is al verlaten sinds 1287. Sinds die tijd zijn veel pagodes in verval geraakt en sommige zijn gereduceerd tot hoopjes stenen. Velen zijn echter zeer goed bewaard gebleven en zorgvuldig en mooi gerestaureerd. Juist die combinatie van half vervallen pagodes en nog vrijwel geheel intact gebleven exemplaren zorgt voor een heel uitzonderlijk landschap met een bijzonder karakter. Je kunt gedurende deze twee dagen het gebied op eigen gelegenheid ontdekken. Het is mogelijk dit te voet te doen, maar voor de meer afgelegen pagodes is vervoer per gehuurde fiets of paardenkar praktischer. Bij de juiste weersgesteldheid en voldoende belangstelling kun je bij het krieken van de dag of het vallen van de avond een onvergetelijke ballonvaart maken. De zonsondergang aan de rivier of het uitzicht vanaf één van de oude Pagodes biedt een onvergetelijk schouwspel. Je kunt ook een fiets huren en tussen de Pagodes door naar het dorpje Nyaung U fietsen. Het is hier heerlijk toeven in één van de theehuizen of aan de bedrijvige waterkant van de Irrawady rivier. Bagan staat ook bekend om het prachtige lakwerk, dat overal te koop wordt aangeboden. In een aantal kleinschalige werkplaatsen in Bagan en Myinkaba kun je zien hoe dit lakwerk uiterst zorgvuldig wordt gefabriceerd. De producten, zoals schalen, doosjes, vazen en andere bruikbare artikelen, worden gemaakt van bamboe en soms paardenhaar, waar overheen verschillende lagen worden aangebracht. Goed lakwerk kan uit wel zeven lagen bestaan en wordt gegraveerd en beschilderd in soms wel vijf verschillende kleuren! Het is zo’n arbeidsintensief product dat de handwerkslieden er dikwijls maanden over doen, voordat het product gereed is voor gebruik.

Dag 12 Bagan - Mount Popa - Kalaw

Een groot deel van de dag besteed je aan de rit naar Kalaw. In de verre omgeving van Bagan wordt palmsuiker gewonnen en met een beetje geluk kun je zien hoe de boeren de bomen inklimmen om het palmsap te winnen. Onderweg maak je een stop bij de Popa-berg. Men beweert dat de berg ontstaan is door een aardbeving waaruit een vulkaan is opgerezen. Op de vruchtbare grond groeien bloemen en geneeskrachtige kruiden, die de bezoeker te koop wordt aangeboden. Deze berg is de woonplaats van de ‘nats’ (bovennatuurlijke wezens of geesten) en het centrum van de nat-verering. De nats zijn alle zevenendertig onderaan de berg in het ‘nat-huis’ te bewonderen. In een klein half uur loop je omhoog over een steile, overdekte trap. Onderweg en vooral op de top staan diverse pagodes en tempelcomplexen, waar men offers brengt aan de goed- en kwaadaardige nats om ze gunstig te stemmen. Tijdens de wandeling omhoog word je vergezeld door vele pelgrims en brutale apen. Er heerst een sprookjesachtige sfeer en de uitzichten zijn schitterend. Via Meiktila en Thazi reis je verder richting Kalaw, de bergen in, dwars door de groene jungle. In de oud-Engelse ‘Hillstation’ Kalaw, waar de Britten in vroegere tijden in een koel klimaat uit kwamen rusten, zie je overblijfselen uit de oude tijd: mooi gelegen rustieke koloniale huizen. Je maakt gebruik van een prettig hotel in het centrum, vlakbij de markt waar de minderheden, zoals de Pao, de Palaung en de Danu hun etenswaar en andere producten komen kopen en verkopen. Eenmaal in de vijf dagen (maar nooit op een vaste dag) is hier de roulerende, kleurrijke markt. Het is ook mogelijk dat we de markt elders treffen, bijvoorbeeld in Pindaya of het Inle meer. De bevolking is kleurrijk gekleed en reageert dikwijls verlegen op westerlingen.

Dag 13 Kalaw, vrije dag

In de omgeving van Kalaw zijn er vele wandelmogelijkheden met verschillende moeilijkheidsgraden en lengtes. Je loopt door een groen en bergachtig gebied, door bamboe- en pijnboombossen en komt langs dorpen van de Palaung, een van de bergvolken die hier leven. Deze mensen hechten sterk aan hun oude tradities en de meeste dragen nog hun oorspronkelijke klederdracht. Sommigen wonen in indrukwekkende ‘longhouses’ van soms wel 150 m lang! De minderheden zijn heel gastvrij en nodigen je vanzelfsprekend uit voor een kopje thee. De gebieden zijn afwisselend, zodat je soms door dicht begroeit gewas over de karrensporen loopt, om daarna te kunnen genieten van de mooiste weidse vergezichten.

Dag 14 Kalaw - Pindaya - Inle

De weg naar Pindaya voert door één van de mooiste heuvelachtige akkerbouwgebieden van het land, bezaaid met bloemen. In de omgeving bevinden zich dorpjes van de Pao- en Danu-minderheden en op marktdagen is het op de weg een drukte van belang. Het plaatsje Pindaya is bekend geworden door zijn karststeen-grotten, waarin meer dan achtduizend boeddhabeelden in allerlei soorten en maten, in de spelonken staan opgesteld. Sommige beelden zijn al vele eeuwen oud. Boven aan de toegangstrap naar de grotten heb je een adembenemend uitzicht op in het landschap verspreid liggende Pagodes en een meer aan de voet van de berg. In Pindaya bezoek je een interessante werkplaats waar parasollen gemaakt worden van de bast van moerbeibomen. De rustieke omgeving van Pindaya, met zijn prachtige oeroude bomen nodigt uit voor een mooie wandeling. Na de lunch rijd je over het Birmese platteland langs rivieren en rijstvelden. Je overnacht in het lieflijke stadje Nyaungshwe bij het Inle-meer.

Dag 15 - 16Inle-meer, vrije dagen

Het Inle-meer is één van de mooiste plekjes van Myanmar en ligt ingeklemd tussen groene bergen. Je hebt deze dagen verschillende mogelijkheden. Je kunt een boottocht op het meer maken, waarbij een bezoek gebracht wordt aan het Nga Phe Kyaung klooster (waar katten hebben leren springen door een hoepel), een pagode en de drijvende markt in het plaatsje Ywama met de zilversmeden, wevers en de Phaung Daw U Paya. Je komt door sloten en kreken, vaart langs paalhuizen met houten bruggetjes, ziet mooie waterhyacinten en zeldzame watervogels. Het dagelijkse leven hier is geheel verweven met het meer. De boeren bewerken drijvende akkertjes die ze met bamboestokken vastzetten en waar ze onder meer tomaten en bloemen op kweken. Het vervoer tussen de op palen staande huizen, vindt uitsluitend over het water plaats. Onderweg zie je ook de ‘beenroeiers’, die typisch zijn voor het Inle-meer. De vissers roeien staande in hun bootje, met één been om de roeispaan geslagen. Zo kunnen zij beter hun weg vinden door de drijvende vegetatie op het meer. Dit wier wordt gebruikt om de drijvende tuinen op te hogen. Het vissen zelf wordt met grote kegelvormige visnetten gedaan.
Het is ook mogelijk zelf een kano te huren en daarmee het meer op te gaan, te zwemmen of rond te wandelen in de mooie, waterrijke omgeving van Nyaungshwe. Een fietstocht naar bijvoorbeeld het kleine houten Shwe Yan Yagh-klooster met grote ovale ramen, behoort ook tot de mogelijkheden.

Dag 17 Inle - Thazi - Bago (Pegu)

Vandaag reis je naar Thazi, waar de nachttrein vertrekt naar Bago. De trein is redelijk comfortabel, omdat we de luxe ‘vliegtuigstoelen’ hebben gereserveerd. Zowel in de trein als op de stations wordt volop eten en drinken aangeboden.

Dag 18 Bago, vrije dag

‘s Morgens kom je aan in Bago (vroeger Pegu genaamd). Bago is één van de vroegere hoofdsteden van Myanmar en wordt - hoewel slechts 80 km ten noorden van Rangoon - maar weinig door toeristen bezocht. Je hebt de mogelijkheid een rondrit langs enkele van de schitterende pagodes van Bago te maken. Bijzonder mooi zijn de Shwemawdaw-tempel, waarvan de gouden centrale pagode nog hoger is dan de Shwedagon in Rangoon, en een enorm groot beeld van Boeddha, de Shwethalyaung. Ook de dertig meter hoge rug aan rug zittende Boeddha’s Kyaik Pun Paya uit 1476 zijn een bezoek waard. Bago staat bekend om de vele cheroot-fabriekjes (sigaren) en de kleurrijke markt aan de rivier, die je kunt bezoeken.

Dag 19 Bago - Kyaiktiyo

‘s Morgens vroeg vertrek je met de bus richting de heilige berg Kyaiktiyo. Onderweg zie je langs de kant van de weg vrijwilligers, die enthousiast met hun collecteschalen staan te rammelen. Onder aanmoediging van luid geschetter (en gekraak) uit opgestelde luidsprekers proberen zij geld op te halen ter verrijking van de Pagodes. Veel voorbijrijdende pelgrims strooien vanuit hun auto’s of bussen geld naar de collectanten. Na ongeveer vijf uur rijden over een slechte weg kom je onder aan de berg in het basiskamp Kinpun aan. Vanaf hier klimmen de pelgrims in ongeveer zes uur naar boven. Als je wilt kun je dit zelf ook doen: de soms steile klim voert over een goed begaanbaar pelgrimspad met prachtig uitzicht. De rest van de groep stapt, met de bagage, net als vele andere pelgrims op een truck voor de rit naar boven. Je slaapt namelijk niet in een hotel aan de voet van de berg maar in een hotel dat bijna bovenaan ligt, zodat je de bijzondere sfeer van Kyaiktiyo goed mee kunt maken! Vanaf het hotel is het nog drie kwartier lopen tot aan de top. Tegen vergoeding zou je je ook tussen bamboestokken naar boven kunnen laten dragen, zoals oude of zieke pelgrims wel doen. Op de top van de berg bevindt zich een enorm rotsblok dat precies boven een steile afgrond balanceert. De rots is bedekt met bladgoud en er bovenop is een kleine gouden pagode gebouwd. Volgens de legende blijft de rots in evenwicht door een geplaatste haar van Boeddha die onder de rots ligt. Een deel van het terras rond de pagode is bedekt met prachtige tegels met bloem- en pauwmotieven, maar je vindt hier en daar ook Delfts blauwe tegels met Hollandse landschappen! Vele pelgrims wandelen op de top rond, zingen, offeren en branden kaarsen. Het gebeuren om de rots heen is zeker zo indrukwekkend als de rots zelf, vandaar dat je in een hotel dicht bij de top overnacht.

Dag 20 Kyaiktiyo - Yangon

Als het helder weer is kun je ‘s morgens vroeg de zon zien opkomen bij de rots. In de loop van de morgen rijd je met de truck weer naar beneden, waar je op de bus stapt. Hiermee reis je naar Yangon, waar je aan het eind van de middag aankomt.

Dag 21 Yangon, vlucht naar Nederland

Je kunt nog de laatste indrukken opdoen van de stad of je laatste inkopen doen voordat je naar het vliegveld gaat voor de terugvlucht.

Dag 22 Aankomst in Nederland

Gezondheid

De gezondheidszorg in Myanmar is van wisselende kwaliteit. In de grotere steden is de gezondheidszorg die voor reizigers toegankelijk is, over het algemeen redelijk. Aangezien wij niet medisch bevoegd zijn en onderstaande adviezen in de loop van het jaar kunnen veranderen, raden wij je aan om ruim vier weken voor je vertrek de GGD in je regio te raadplegen voor de laatste informatie. Je kunt ook de Vaccinatielijn voor Reizigers (tel. 0900-9584), de Reiskliniek van het Haven Ziekenhuis in Rotterdam (tel. 0900-5034090) of je huisarts bellen. Tevens kun je de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering ‘www.lcr.nl’ bezoeken. Lees ook de folder 'Wijs op Reis' die je met de factuur krijgt mee gestuurd. Gebleken is, dat medische instanties sterk uiteenlopende tarieven voor vaccinaties hanteren. Door er enkele in je regio te bellen, kun je misschien tientallen Euro’s besparen. Sommige verzekeraars vergoeden vaccinaties en malariatabletten. Vaccinaties zijn niet verplicht. Over het algemeen wordt het volgende geadviseerd:

DTP (difterie, tetanus, polio)
Indien je eerder bent gevaccineerd (o.a. als kind) is één injectie per 15 jaar voldoende. Anders dien je voor vertrek twee DTP injecties met ten minste vier weken tussentijd te halen en na zes maanden een derde. De beschermingsduur is 15 jaar.

Hepatitis A
Een vaccinatie geeft één jaar bescherming, en kun je het beste ongeveer twee weken voor vertrek halen. Na een tweede vaccinatie, die een half jaar of langer na de eerste gegeven wordt, is men minstens tien jaar beschermd.

Buiktyfus
Tegen buiktyfus kun je ofwel drie capsules, ofwel één injectie halen. De bescherming begint bij beide na ongeveer 14 dagen. De capsules beschermen je gedurende een jaar, de injectie gedurende drie jaar.

Dengue (knokkelkoorts)
In verstedelijkte gebieden in Azië en Oceanië komt deze door muggen overgedragen ziekte steeds meer voor. Dengue verloopt meestal onschuldig met koorts, huiduitslag en hoofdpijn, maar kan in zeldzame gevallen ernstig verlopen. Er bestaat geen vaccinatie. De muggen die dengue overbrengen steken overdag. Het is dus verstandig om je ook overdag in te smeren met muggenwerende middelen die diethyltoluamide bevatten. Tijdens de middagrust is het verstandig om een klamboe te gebruiken.

Diarree
In de meeste gevallen geneest diarree met een dieet van licht verteerbaar voedsel zoals witte rijst, toast en biscuit met slappe thee zonder suiker en magere bouillon. Tegen uitdroging dient ORS, een mengsel van zouten en suiker dat wordt opgelost in water. Bij aanhoudende diarree kan bijvoorbeeld op reisdagen loperamide gebruikt worden (Imodium, Diacure). Overleg hierover altijd met de reisbegeleiding. Deze middelen remmen de darmperistaltiek maar genezen niet, en vertragen zelfs de genezing. Grijp er niet te snel naar. Gebruik het niet bij koorts, niet bij bloed of slijm in de ontlasting en niet langer dan 48 uur. Je kunt deze middelen zonder recept bij de drogist of apotheek verkrijgen.

Malaria
Malaria breidt zich steeds verder uit over de wereld en wordt steeds resistenter tegen bestaande medicijnen. Het is van belang dat je hierover de meest recente informatie krijgt. Naast het innemen van middelen tegen malaria kun je bedekkende kleding rond en na zonsondergang dragen en eventueel een muskietennet meenemen. De eventuele muskietennetten in hotels zijn niet altijd in optimale staat. Verder kun je onbedekte lichaamsdelen insmeren met een insectenwerend middel dat DEET (diethyltoluamide) bevat. Hierdoor voorkom je door muggen gestoken te worden. Bij koorts tijdens of na verblijf in de tropen moet je altijd een arts raadplegen om je op malaria te laten onderzoeken.

Aids
In alle landen moet men oppassen voor ziektes die via seks en bloed kunnen worden overgedragen, zoals aids en hepatitis B. Neem eventueel condooms mee, en laat geen piercings of tatoeages aanbrengen. Voorkom ongelukken: neem geen overdreven risico’s, bijvoorbeeld tijdens wandelingen of in het verkeer. Onze EHBO-set is voorzien van steriele injectie- en hechtnaalden, en steriel hechtdraad.

Bronnen:
LCR (Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering), Protocollen Vaccinatie Buitenland.

Voedsel en water
Voedsel en water zijn soms minder betrouwbaar. Door je aan de volgende regels te houden, kun je de kans op een darminfectie beperken: was je handen altijd met water en zeep voor het eten en na gebruik van een toilet. Gekookt water en water dat in verzegelde flessen verkocht wordt kun je veilig drinken. Vermijd het drinken van leidingwater, en wees voorzichtig met het gebruik van ijsklontjes. Zorg, vooral in droge, hete gebieden, dat je voldoende vocht binnenkrijgt. Rauwkost en fruit dat al geschild is zijn niet altijd veilig, evenals ongekookte melk, ijs en rauwmelksekaas. Vlees en vis moeten goed gekookt of doorbakken zijn. Houd er verder rekening mee dat voedsel dat al lange tijd staat, zelfs als het gebakken of gekookt is, een welkome voedingsbodem is voor allerlei bacteriën.
Je reisbegeleider zal je tijdens je reis zo goed mogelijk informeren over de kwaliteit van restaurantjes en voedsel en water.

EHBO
Tijdens onze reizen heeft de reisbegeleiding een beperkte set met middelen voor eerste hulp bij zich. Als je aan onze reizen deelneemt, wordt van je verwacht dat je zelf zaken meeneemt als pleisters, (steriele) gaasjes, middelen tegen blaren, jodium en medicijnen tegen veelvoorkomende klachten als hoofdpijn en darmklachten. Daarnaast zal een ieder voor zichzelf na moeten gaan of hij specifieke klachten of overgevoeligheden heeft. Neem in dit geval de hiervoor benodigde medicijnen mee, met eventueel je medisch paspoort. Onze reisbegeleiding heeft een eenvoudige eerste hulpcursus gevolgd en heeft over het algemeen praktische kennis van zaken met betrekking tot de gezondheid in ‘zijn’ land. Onze reisbegeleiding is echter niet bevoegd om medisch advies te geven. Raadpleeg in gevallen van twijfel dan ook een lokale arts.

Geld

In de meeste landen is het inmiddels mogelijk om met je bank- of giromaatpas met het Maestro/Cirrus-logo, geld uit de geldautomaten op te nemen. Dit is in de meeste gevallen de goedkoopste manier om lokale valuta te kopen. Lokale valuta kan ook bij banken in Nederland besteld worden, maar dat zal altijd duurder zijn dan pinnen of wisselen in het land ter plaatse. Houd er echter rekening mee dat deze geldautomaten niet altijd werken! Het is altijd aan te raden om naast een pinpas, toch ook contant geld en/of traveller cheques mee te nemen. De Euro wordt in meeste plaatsen ter wereld nu wel geaccepteerd. Kijk voor de laatste pin mogelijkheden op www.mastercard.com onder ‘services voor kaarthouders’ en dan ‘zoek een geldautomaat’. Daarnaast kun je overwegen om travellers cheques (American Express of Thomas Cook) en/of contant geld mee te nemen. Traveller cheques zijn verzekerd tegen verlies en diefstal. Denk eraan het aankoopbewijs van je cheques mee te nemen. Als je contant geld meeneemt mogen de biljetten die je meeneemt niet gescheurd, beschreven of geplakt zijn en moeten er zo nieuw mogelijk uitzien. Een creditcard is bijzonder handig voor het betalen van facultatieve excursies, onverwachte uitgaven en noodgevallen. De mogelijkheid om met een creditcard contant geld te ontvangen, wisselt echter nogal. Contant geld kun je tot € 750 per verzekeringsbewijs meeverzekeren bij de via Baobab Reizen af te sluiten reisverzekering.

In Myanmar wordt de US $ als betaalmiddel geaccepteerd en daarom raden we je sterk aan om voor Myanmar contante US $ meenemen. Traveller Cheques zijn uitermate lastig inwisselbaar. In Myanmar kun je nergens pinnen en ook creditcards zijn amper bruikbaar, alleen in de grote, dure souvenir winkels. De wisselkoers: 10 Myanmar Kyat is € 1,39 (december 2005).

Kleding

Ten aanzien van je wijze van kleden raden wij je aan rekening te houden met de gebruiken en tradities van het land. Vrouwen moeten er bijvoorbeeld rekening mee houden dat in een islamitisch land het als aanstootgevend wordt ervaren dat westerse vrouwen korte broeken, korte rokken en T-shirts zonder mouwen dragen. Hier is het dus beter om lange broeken en T-shirts met lange mouwen te dragen. Het getuigt van respect voor de cultuur als we ons gedrag aanpassen door middel van gepaste kleding. Het contact met de lokale bevolking zal een stuk prettiger verlopen als je je aan de lokale normen en waarden weet aan te passen. Voor reizen met (veel) wandelmogelijkheden zijn schoenen met een goed profiel en enkelsteun aan te raden. Stevige, goed ingelopen wandelschoenen met een goed profiel en dikke zolen zullen zeker voldoende zijn. Op wat voor schoenen je het prettigst loopt, is afhankelijk van persoonlijke voorkeur. Als je een trek wilt maken dan zijn goede bergwandelschoenen noodzakelijk. Waterdichte wandelschoenen en goed ingevette leren schoenen zijn zeer sterk aan te bevelen.

Over het algemeen kun je tijdens deze reis luchtige katoenen zomerkleding dragen. In de wintermaanden en hoger gelegen gebieden moet je rekening houden met koele, soms zelfs koude dagen. Een warme trui of jack is dan ook aan te raden om mee te nemen. Ook is het verstandig dunne regenkleding of een (opvouwbare) paraplu mee te nemen en bij de hand te houden. Zeker in boeddhistische tempels dien je 'bedekt' gekleed te gaan. Belangrijk is ook dat je elke boeddhistische pagode of tempel - ook al is deze vervallen tot een hoopje stenen, zoals soms in Bagan - alléén blootsvoets benadert. Tijdens alle bezoeken aan tempels en pagodes is het uittrekken van je schoenen en sokken een vast ritueel. Het is daarom praktisch om gemakkelijk verwisselbare schoenen mee te nemen.
In de meeste hotels kun je kleding tegen een vergoeding laten wassen. Je hoeft dus niet veel extra kleding mee te nemen.

Fotografie en video

Uit respect voor de cultuur is het aan te raden enige terughoudendheid in acht te nemen bij het fotograferen en filmen van de bewoners van de landen die we bezoeken. Bedenk bij het maken van foto's van mensen, dat ook wij het niet altijd prettig zouden vinden om in onze dagelijkse bezigheden te worden gefotografeerd. In een sommige culturen is het zelfs verboden om mensen te fotograferen.
De ervaring leert dat er op veel bestemmingen meer foto's gemaakt worden dan men in eerste instantie verwacht. Het is dus aan te raden om voldoende film mee te nemen, maar ook om lenskapjes, schoonmaaktissues en een goed sluitend camera-etui mee te nemen. Ook een UV- of skylightfilter is aan te raden voor de hooglanden en ter bescherming van je lens. Over het algemeen raden wij 100 ASA-films aan, maar voor het fotograferen van dieren in de schemering is het meenemen van enkele films van 400 ASA aan te bevelen. Een tele- of zoomlens (bijvoorbeeld 300 mm) is vooral voor het fotograferen van wild erg aan te raden. Digitale fotografie heeft voor velen de toekomst, bereid je thuis echter wel terdege voor. De kans op een geheugenkaart bijkopen in de bergen van Nepal is nu nog niet zo groot. Heeft je geheugenkaart voldoende capaciteit en wat is de levensduur van je accu of batterij? Misschien is het aan te raden om een extra geheugenkaart te kopen of te lenen. Videocamera’s dienen soms geregistreerd te worden bij de douane.

Fotorolletjes zijn in Myanmar lang niet overal te verkrijgen en meestal van dubieuze kwaliteit. Het is daarom aan te raden om in Nederland voldoende filmpjes te kopen; hetzelfde geldt voor reservebatterijen en geheugenkaarten. In bijna alle hotels is er de mogelijkheid accu's op te laden voor video- en digitale camera's.

Voltage

De spanning in Myanmar is 220 volt. Je hebt een universele stekker nodig. Op veel plaatsen valt de stroom regelmatig uit, zodat het handig is ‘s avonds een zaklantaarn bij de hand te hebben. In de meeste hotels waar we overnachten wordt dit probleem opgevangen doordat deze hotels eigen generatoren hebben. De netspanning kan daardoor sterk wisselen, waardoor gevoelige apparatuur beschadigd kan raken.

Reisdocumenten

Reisdocumenten voor Nederlanders en Belgen
Voor een bezoek aan Myanmar heb je een paspoort nodig dat nog 6 maanden geldig is bij terugkeer naar Nederland. Voor deze reis heb je een visum nodig voor Myanmar. De meest up-to-date informatie over de adressen van ambassades en de voorwaarden, benodigdheden en kosten voor het visum vind je op de website van de V&V Visumdienst: www.visumdienst.nl (voor Nederlanders) of Hét Visumburo: www.visum.be (voor Belgen).

We willen je erop wijzen dat het je eigen verantwoordelijkheid is om in het bezit te zijn van een geldig paspoort én als nodig, een geldig visum.
Heb je niet de Nederlandse of Belgische nationaliteit en/of paspoort dan dien je zelf na te gaan of er andere regels van toepassing zijn.

Visa zelf aanvragen
Als je er voor kiest om je visumaanvraag geheel zelf te regelen kun je voor vragen telefonisch contact opnemen met:
V&V Visumdienst Rotterdam (voor Nederlanders) tel 010-4049047
Hét Visumburo Brussel (voor Belgen) tel 02-7700771

Communicatie

Je kunt meestal wel bellen of faxen vanuit de hotels, maar dit is vrijwel altijd duurder dan vanuit speciale telefoon- en faxwinkels, of met telefoonkaarten. Ook zijn er steeds meer internetcafés. Houd er wel rekening mee dat de internet verbindingen meestal erg traag zijn. Voor het gebruik van een gsm-telefoon raden we je aan om je eigen mobiele aanbieder te raadplegen.

In Myanmar zul je geen internetcafés aantreffen. Bellen en faxen kan uit sommige hotels, maar is relatief duur en storingen zijn zeer gebruikelijk. In geval van nood kan via ons kantoor en de lokale agent contact opgenomen worden.

Reisbibliotheek

Reisliteratuur
• Het glazen paleis – A. Ghosh
• Het groene goud – A. Levy
• Smokkelwaar – M. Nijhuis
• Burmese legacy - S. Arnold
• Golden earth – N. Lewis
• The Karen people of Burma – H. Marshall
• Burmese days – G. Orwell
• Burma, the curse of independence – S. Tucker

Landkaarten

• Myanmar 1:1,5 miljoen Nelles-maps

Reisbenodigdheden

Naast de gebruikelijke reisbenodigdheden adviseren wij het volgende mee te nemen:

• lange broek en/of rok. Broeken met afritsbare pijpen zijn handig
• blouse of T-shirt met lange mouwen
• windjack
• zwemkleding
• warme (fleece) trui
• hoofdbedekking
• regenkleding, in de vorm van een poncho en/of paraplu
• sandalen / rubberen teenslippers voor baden en douchen
• veldfles
• reservebatterij voor je camera
• zaklantaarn
• handdoek(en)
• plastic zakken, voor bescherming tegen vocht en/of stof
• elementaire EHBO spullen (zie kopje ‘EHBO’)
• geldriem / buidel voor geld en papieren
• dagrugzak
• zonnebrandmiddel
• reiswekker
• voor contactlensdragers in verband met stof een reservebril
• inentingsboekje
• eventueel een verrekijker
• insectenafweermiddel
• kopie paspoort
• plastic (vuilnis)zakken (voor vuile was of als bescherming tegen vocht en stof)

Lees hieronder wat wij je voor deze reis extra adviseren.

• warme trui / fleece jas (voor de periode oktober tot april)
• handdoek(en)
• lakenzak (eventueel)
• oordopjes (voor in de nachtbus)

Klimaat

Hieronder vind je
de gemiddelde dagtemperaturen in °C

	YA	MA
jan	25	22
feb	26	24
mrt	29	28
apr	30	31
mei	29	31
jun	27	30
jul	27	31
aug	27	30
sep	27	29
okt	27	28
nov	27	26
dec	25	22

YA	= Yangon
MA	= Mandalay

Reisseizoen

Myanmar heeft een tropisch moessonklimaat en kent drie seizoenen. Eigenlijk kan je het hele jaar door Myanmar goed bezoeken. De koele en droge tijd loopt van oktober tot februari met een gemiddelde temperatuur van 25°C, in de bergen (Kalaw) kan het ‘s avonds flink afkoelen. In deze koele tijd is het zeker heel geschikt om het land te bezoeken. De periode van maart tot mei is de droge, warme periode waarin de temperatuur kan stijgen tot 35°C. De warmte in deze warme periode is over het algemeen goed te verdragen, omdat het een droge hitte is. Wel is het belangrijk om je goed te beschermen tegen de zon door je in te smeren en je hoofd te bedekken. Met de regen in mei wordt het een stuk koeler; van juni tot september is het in Myanmar circa 30°C, maar er is in deze regenperiode vooral aan het eind van de middag vooral in het zuiden van Myanmar een flinke regenbui. In de berggebieden ligt de temperatuur gemiddeld vijf graden lager en in de winter kan het ‘s nachts zelfs koud zijn. Omdat de regen dikwijls aan het eind van de middag valt, hoeft dit zeker geen reden te zijn om niet te reizen. Het landschap is in deze periode mooi groen.

Myanmar, dat tot 1989 Birma heette, is meer dan tweeduizend kilometer lang, groter dan Engeland en Frankrijk bij elkaar, en is daarmee het grootste continentale land van Zuidoost-Azië. De buurlanden zijn India, China, Laos en Thailand. De Himalaya vormt in het noorden de natuurlijke grens met India en China, en de Golf van Bengalen en de Andamanse Zee begrenzen het land in het zuidwesten. In de bergen in het noorden begint de rivier de Irrawady, die 2100 kilometer naar het zuiden loopt. Het land is rijk aan teakhout, edelstenen, aardgas en olie. In de smalle valleien wordt met kleinschalige irrigatieprojecten rijst, suikerriet, katoen en jute verbouwd. Grote delen van de heuvelgebieden zijn bedekt met tropisch regenwoud met een zeer rijke flora en fauna. Waar het regenwoud goed bereikbaar is, wordt op grote schaal gekapt, vooral voor de export.
Myanmar telt circa 45 miljoen inwoners met zo’n 130 etnische minderheden. De literaire traditie en het schrift met voornamelijk ronde letters stammen uit de Mon-periode (3de eeuw voor Christus). Het centrale laagland, waar 75 procent van de bevolking leeft, is het vlakke vruchtbare deel rond de Irrawaddy-rivier. De bergachtige gebieden langs de grenzen, die het laagland omsluiten, worden bewoond door minderheidsgroepen als de Kachin (in het noorden), Shan, Kayah, en de Karen (in het oosten), de Mon (in het zuiden), Rakhine en de Naga (in het westen). In deze gebieden heeft de centrale regering minder invloed en de recente geschiedenis van het land laat een voortdurend conflict zien tussen het militaire regime en de minderheidsgroeperingen. De diversiteit aan volken en culturen maakt het land moeilijk bestuurbaar, maar is juist ook hetgeen Myanmar zo interessant en aantrekkelijk maakt voor reizigers. Bijna 90 % van de bevolking is boeddhistisch; het geloof is wel doorspekt met geloof in ‘nats’(geesten). Deze godsdienst neemt in het dagelijkse leven een zeer belangrijke plaats in. Dit komt het duidelijkst naar voren tijdens de vele religieuze feestdagen en festivals. Het overige deel van de bevolking is christelijk, islamitisch en animistisch.
Myanmar kende diverse overheersingen. Rond onze jaartelling bewoonden de Mon-Khmer het zuiden en de Mongolen het noorden. In de negende eeuw vestigden zich de eerste Birmezen (uit China) in het land, met als hoofdstad Bagan. Onder aanvoering van Kublai Khan veroverden de Mongolen Bagan en viel het rijk tot de zestiende eeuw uiteen. In de negentiende eeuw koloniseerden de Britten het land, ondanks het felle verzet. Japan veroverde het Britse Myanmar in de tweede wereldoorlog, maar na de oorlog kregen de Britten op hun beurt het land weer in handen, met steun van de Birmesen onder aanvoering van Bogyoke Aung San.

Ondanks de moord op Bogyoke Aung san in 1947 werd het land in 1948 onafhankelijk van Engeland en kreeg een eigen grondwet. De Birmanen kregen de overgrote meerderheid in het parlement en een aantal minderheidsgroepen kregen een autonome deelstaat. Economisch ging het sindsdien bergafwaarts. Vanwege de vele burgeroorlogen (die gefinancierd werden door de opbrengst van de opium), droeg de regering van U Nu in 1958 de macht over aan de militairen onder commando van generaal Ne Win. Na de verkiezingen in 1960 kwam U Nu weer aan de macht, maar Ne Win pleegde in 1962 een staatsgreep. In 1988 volgden er demonstraties voor meer vrijheid en democratie, die door de militairen bloedig werden neergeslagen: duizenden burgers verloren hierbij het leven. Tijdens de vrije verkiezingen in 1990 werd de overweldigende meerderheid gewonnen door de NLD (National League for Democracy), onder leiding van Daw Aung San Suu Kyi (dochter van de vermoorde, nationale held Bogyoke Aung San). Aung San Suu Kyi, die sinds 1989 huisarrest heeft, is in het westen bekender geworden dan de minister-president van het volk, vanwege het in 1991 winnen van de Nobelprijs voor vrede. Deze situatie is de laatste jaren niet meer veranderd, ondanks wisselende druk vanuit het westen. Van het dictatoriale regime, dat voor de bevolking een dagelijkse realiteit is, merken de meeste reizigers merkwaardig genoeg weinig.

Nota bene
Het (organiseren van) reizen naar Myanmar is bepaald niet onomstreden. Wij organiseren reizen naar nogal wat landen waar forse kanttekeningen te plaatsen zijn bij de mensenrechtensituatie en het democratisch gehalte van het regime. Dat geldt zeker voor Myanmar, maar helaas voor veel meer landen in de wereld. Het aanbrengen van een rangorde daarin, of het trekken van grenzen wat nog wel en niet meer acceptabel zou zijn, is niet aan ons. Ons principe was en is, dat reizen naar alle landen mogelijk moet zijn. Wij vermijden plaatsen die door dwangarbeid tot stand gekomen zijn, we richten ons op kleinschalig toerisme en vermijden de staatshotels, we werken met lokale gidsen en we informeren onze reizigers zodanig over de politieke situatie dat men zich een goede mening kan vormen. Bovendien vinden wij, dat reizen bruggen slaat en mensen uit verschillende culturen tot elkaar brengt. Reizigers zien en beleven een land, zodat de levensomstandigheden zichtbaar blijven; isolatie maakt dat een regime de vrije hand heeft zonder pottenkijkers. Wie zich verder wil verdiepen in de (politieke) problematiek in Myanmar kan op www.burmacentrum.nl meer informatie vinden.